تبلیغات
علوم دریایی

قالب وبلاگ


علوم دریایی
منم دریا دگر آن ساحلم کو درخت بی برم آن حاصلم کو  
نویسندگان
نظر سنجی
نظر و طرز نگاهتون راجع به شغل دریانوردی چیه ؟






صفحات جانبی



سرگذشت كشتی رافائل در این شهر در میان كلافی از افسانه های شنیدنی پیچ و تاب می خورد. اینكه چطور شد به ناگاه در صبحی سپیدرنگ به مانند غولی زیبا در كنار ساحل بوشهر ظاهر شد ، از كجا آمده بود و عاقبتش چه شد و چرا می گویند برای شهر شگون نداشت... امیدوارم آنچه كه در ادامه می آید بتواند ورقی از این كتاب «افسانه های رافائل» بكاهد. چرا كه زمانه ،روزگاری است كه هر چه كمتر افسانه بشنویم بهتر ومنطقی تر زندگی می كنیم و بیشتر رفتارهای مدنی از خود نشان می دهیم هر چند كه هیچگاه آتش خیانتگران افسانه سرا خاموشی ندارد و عطش ما برای شنیدنشان نیز همچنین... تولد در دهه ی چهل و پنجاه میلادی ، با وجودی كه هواپیماهای مسافربری، مسیر اقیانوس آتلانتیك را به خوبی و به سرعت طی می كردند اما در اروپا ایتالیایی ها كه نمی خواستند شكست و ضعف خود را در صنعت حمل و نقل هوایی پذیرا شوند ، به تقویت صنعت دریانوردی خویش پرداختند به همین دلیل مدیران ارشد دریانوردی ایتالیا دستور ساخت دو شاهكار را صادر كردند. شاهكارهایی كه پشتوانه اش دولت ایتالیا بود و چیزی نگذشت كه به یك پروژه ی ملی تبدیل شد.

نخستین طرح كشتی های «میكل آنژ» و «رافائل» در سال 1958 میلادی كشیده شد. قرار بود هنر تاریخی طراحی ایتالیایی ها با هنر و صنعت مهندسی كشتی سازی آن زمان در هم ممزوج شود و دو شناور بزرگ را ایجاد كند . طراحی ها در ابتدا، دو كشتی را با بدنه ی سیاه رنگ و دو دودكش بزرگ سفید نشان می داد.

اما برخلاف دیدگاه سنتی كشتی سازان ایتالیایی، طراح این پروژه تصمیم به طراحی یك كشتی مدرن گرفت.بنابراین دوباره تیم طراحان دست به كار شدند و كشتی ای را با بدنه ی سفید همراه با دو دودكش بزرگ مشبك به سرپرستی پرفسور "موتورینو" استاد دانشگاه پلی تكنیك تورینو طراحی كردند. طراحی غریب و بی سابقه ای شده بود. در 16 سپتامبر 1962 (یکشنبه 25 شهریور 1341) ابتدا كلید ساخت خواهر كوچكتر ، كشتی میكل آنژ زده شد.

پنج ماه بعد ساخت جفت بزرگتر این كشتی آغاز شد و رافائل نیز رخ نشان داد.سه سال بعد در 1965 (1344 ش) بود كه كشتی میكل آنژ به آب انداخته شد و سفر خود را میان بندر جنوا و نیویورك آغاز كرد. كمی بعد هم رافائل به طول 276 متر و عرض 31 متر ساخته شد. رافائل را از همان ابتدا بسیار بزرگتر و مجلل تر ساخته بودند و فقط در دریای مدیترانه به سفرهای دریایی فرستاده می شد. كمی بعد این كشتی گرانبها نیز میان جنوا و نیویورك سفرهای عظیم دریای اش را با 1775 نفر مسافر آغاز كرد. امكانات امكاناتی كه در رافائل و میكل آنژ تعبیه شده بود حیرت انگیز بود . در كشتی رافائل 850 خروجی رادیو تلفنی، 6 استخر شنا، 750 كابین، 18 آسانسور، 30 سالن اجتماعات، تالار نمایشی با 500 صندلی و باشگاه های ژیمناستیك و پرورش قوای جسمانی و... ساخته شده بود.

اما باید به چیزی اعتراف كرد و آن این بود كه این دو خواهر زیبارو و پرجاه و جلال، هیچگاه نتوانستند حتی لیره ای برای خطوط دریایی كشتیرانی ایتالیا منفعت به دست بیاورند! چرا كه با وجود استقبال زیادی كه از این دو كشتی می شد ، هزینه های سنگین نگهداری آنها دیگر جایی را برای منفعت باقی نمی گذاشت .هر چند كسی نمی تواند این نكته را نادیده بگیرد كه ایتالیا با اسم و شهرتی كه بخاطر دارا بودن این دو كشتی در دنیا صاحب شده بود، دستگاه تبلیغاتی خوبی را برای خودش ایجاد كرده بود .


در واقع ایتالیایی ها در گرماگرم مسابقه ی ساخت تجهیزات و توربین ها و موتورهای غول پیكری كه بویینگ ها را به هوا می فرستاد ، با این دو كشتی نشان می دادند كه آنها نیز قادرند پابه پای سایر اروپایی ها در صنعت جایگاهی داشته باشند و كشتی های درجه یكی را برای استفاده طبقه ی مرفه دنیا تولید كنند. اتاق های خواب و سالن های تشریفات رافائل بی نهایت لوكش و شیك بودند. حداقل در هر كابین یك حمام و توالت شیك و لوكس كه با مرمرهای ایتالیایی تزیین شده بود وجود داشت . همانطور كه گفته شد در روی هر كشتی شش استخر ، سه تا برای بزرگسالان و سه تا برای كودكان ساخته شده بود.سالن تفریحاتی هم ساخته شده بود كه مخاطبین به محض ورود به آن ، با چلچراغ های غول آسای كریستال بسیار گرانقیمتی مواجه می شدند .در كنار این ها دو سالن نمایش بزرگ هم ایجاد شده بود كه در هر كدام دو تلویزیون بزرگ قرار داده بودند . این رافائل كه چنین امكانات افسانه ای داشت بارها در دنیا به دلایل مختلف رسانه ای شد. از جمله در سال 1966 یك زن ثروتمند دو ماشین شیك و گرانقیمتش را روی عرشه ی بزرگ و وسیع كشتی آورد و در آنجا یك كورس مسابقه برگزار كرد.


در سال 1970 هم یك كارگردان ایتالیایی قسمتی از یك فیلم سینمایی اش را در این كشتی تهیه و ضبط كرد. بعدها در همین سال بود كه به درخواست عده ای از مسافرین قسمتی از سالن بزرگ نمایش كشتی تبدیل به زمین بازی اسكیت روی یخ شد. هر چند كه سال 1970 (1349 ش) رافائل با یك نفتكش نروژی در اقیانوس تصادف كرد و به قول ایتالیایی ها كشتی شان چشم زخم خورد! بدبیاری و بحران گفته شد كه هیچكدام از دو كشتی میكل آنژ و رافائل برای مالكینش تولید پول و ثروت نمی كردند و دولت ایتالیا با سوبسید بالایی این دو كشتی پرخرج را زنده نگاه می داشت. در واقع دولت ایتالیا برای هر مسافر رافائل 700 دلار سوبسید پرداخت می كرد. رافائل با اینكه نُه سال بعد در سفرهای دریایی در اقیانوس های دیگر هم مورد استفاده قرار گرفت اما باز هم هزینه های گزاف و سرسام آورش به مانند خواهر دو قلویش ،میكل آنژ اجازه نمی داد كه این كشتی به سوددهی برسد. بحران نفت در 1974 (1354 ش) ، باعث افزایش 217 درصدی(!) هزینه های كشتی برای دولت ایتالیا شد .


روزنامه های ایتالیایی آغاز به انتقاد كردند و نوشتند كه چرا باید پول مالیات دهندگان ایتالیایی برای «زنده نگاه داشتن خاطرات دوران عهد عتیق و رمانتیك بازی دولت» به این شكل هزینه شود. با فشار پیاپی مطبوعات بالاخره دولت ایتالیا در 1975 اعلان كرد كه قادر نیست كه برای حفظ این دو كشتی روزانه 100 میلیون لیره پرداخت كند. در بهار 1975 بود كه دولت ایتالیا رسما اعلام كرد كه خطوط كشتیرانی ایتالیا نمی تواند كمك های دولت را دریافت كند. این سخن به معنای مرگ این دو خواهر بود. در21 آوریل 1975(دوشنبه 1 اردیبهشت 1354) رافائل برای آخرین بار بدون هیچ تشریفاتی ،غمگینانه بندر نیویورك را به سمت ایتالیا ترك كرد.در 30 آوریل هم برای آخرین باردر بندر جنوا لنگر انداخت و بعد از 113 بار سفر دریایی به نیویورك از حركت كناره گرفت .

سه ماه بعد هم میكل آنژ به او در بندر كم رونقی به نام لاسپیزا پیوست و هر دو درآنجا به خاموشی فرو رفتند.

در 1976 (تابستان 1355)صاحب شركتی آمریكایی به نام «هوم لاین» حاضر شد در قبال خرید این دو كشتی مبلغ خوبی را بپردازد اما به شرطی كه دولت ایتالیا اجازه بدهد این دو كشتی در همان مسیر ایتالیا ،نیویورك سفر كند و از خدمه های ایتالیایی استفاده شود .اما شركت خطوط دریای ایتالیا از آنجایی كه نمی خواست بار دیگر مورد انتقاد رسانه هایانی كشور قرار بگیرد كه چرا باز این دو كشتی در ایتالیا به حركت در آمدند ، به این پیشنهاد توجه نكرد و اعلام كرد كه این دو كشتی را می خواهد به بیرون كشور بفرستد.



یك خرید عجیب اما چیزی نگذشت كه سروكله ی خریدار دوم در پاییز سال 1976 (پاییز 1355) پیداشد: شاه ایران، محمد رضا شاه پهلوی؛ مردی كه بلندپروازی هایش در دنیا معروف شده بود
و همه می دانستند كه با ثروت افسانه ای كه از پول فروش نفت در خزانه ایران جمع شده ، او خریدار دست به نقد تمامی تسلیحات و امكانات نظامی و مدرن دنیاست. بی دلیل نبود كه شاه ایران به نام « امپراطور نفت» تصویرش روی جلد مجله ی معتبر تایم منتشر شده بود . این شاه مغرور كه خبر نداشت كه كمتر از دو سال دیگر سلطنتش برچیده خواهد شد، به طرف ایتالیایی اعلام كرد كه می خواهد این دو كشتی را بخرد تا آنها را به محلی تبدیل كند كه كارگران شركت نفت ، پرسنل نیروی دریایی و كارآموزان ارتش ایران در آنجا و در ایام تعطیلات و مرخصی شان استراحت كنند. خطوط دریایی ایتالیا مانعی در این معامله مشاهده نكرد .مهم این بود كه كشتی از ایتالیا بیرون می رفت و جنجال معترضین خاموش می شد.بالاخره در آذر ماه 1355 كشتی ها به ایران فروخته شد .


به نظر می رسید ایران معامله ی خوبی با ایتالیایی ها كرد . رافائل در سال 1965 تا 90 میلیون دلار نیز قیمت گذاری شده بود اما ایتالیایی ها از سرناچاری و اجبار و شرایط بحرانی اقتصادی شان، ده سال بعد رافائل و میكل آنژ را كه حدود 45 میلیون دلار قیمت واقعی داشتند هر كدام به مبلغ دو میلیون دلار به ایران فروختند! باا ینكه گفته می شود دلالان ایرانی/ ایتالیایی هم در این معامله عجیب نقش خود را برای ارزان خریدن این كشتی خوب ایفا كردند اما می گویند كه ایتالیایی ها قول كمك ومساعدت مالی زیادی از شاه ایران برای عبور ازبحران مالی شان گرفتند . هنوز كه هنوز است ایتالیایی ها و مورخان شان دولت و مسئولانشان را به خاطر این معامله ی عجیب كه این كشتی ها را به ثمن بخس به ایران فروختند تمسخر می كنند. در واقع برنده ی واقعی این معامله ایرانی ها بودند كه این دو جواهر اقیانوس پیما را به بهترین قیمت از خطوط بین المللی بیرون كشیدند و از آن ایران كردند. ورود به خلیج فارس معروف است روزی كه قرار بود رافائل و میكل آنژ ایتالیا را برای همیشه ترك كنند عده ی زیادی از مردم ایتالیا در بندر جنوا جمع شده بودند و با چشم گریان با كشتی ها وداع كردند.در بهار 56 بود كه دوخواهر زیبای دوقلو قدم به آب های گرم خلیج فارس گذاشتند . این دو كشتی به محض ورود به آب های خلیج فارس از یكدیگر جدا شدند .


میكل آنژ در بندر عباس لنگر انداخت و رافائل ، این كاخ شناور با 50 خدمه ی ایتالیایی و با افزایش ظرفیت در حد سكنای 1800 نفر در بندر بوشهر پهلو گرفت



. به محض ورود رافائل به بوشهر ، مردم شهر دسته دسته به دیدار مهمان جدید و چشم نوازشان می آمدند و با آن عكس می گرفتند و ساعت ها در كنارش می نشستند وتماشایش می كردند.


كسی اجازه ی حضور در آن نداشت تا وضعیت كشتی دقیقا اعلام شود . دقیقا كسی نمی دانست كه حضور این كشتی به چه دلیل در بوشهر رقم خورده است. در سال1978 به شاه پیشنهاد شد كه از این كشتی استفاده تجاری نیز بشود و آن را برای مسافرین ثروتمند و اشراف منش ایرانی و خارجی بازسازی كرده و به سفرهای دریایی گسیل داشته و با كاهش ظرفیتش به 1300نفر برای كشور یك منبع درآمد ایجاد كنند . شاه پذیرفت . زوال هیئتی كه بدین منظور از ایتالیا برای انجام و بررسی این كار آمده بود بلافاصله متوجه وضعیت نامطلوب كشتی شد. بدنه ی كشتی به شدت در همان یكسال پهلوگرفتن و كار نكردن و تعطیلی تاسیسات كشتی، بر اثر میزان بالای رطوبت و رسوبات آب دریا زنگ زده و تخریب شده بود. چوب های عرشه ی مجلل كشتی توسط آفتاب داغ و سوزان بندر بوشهر تغییر حالت داده و دفرمه شده بود و از همه وحشتناك تر موش های بندر بوشهر بودند كه در داخل كشتی به شكل دیوانه واری زیاد شده و از درون كشتی را جویده و پوسانده بودند.


با سقوط سلطنت محمدرضا شاه پهلوی و پیروزی شكوهمند انقلاب اسلامی و تغییر شرایط قراردادها و جامعه ،خدمه ها و نیروهای ایتالیایی كشتی كه نقش مهمی در نگهداری و حفظ تاسیسات كشتی داشتند رافائل را رها كرده و به ایتالیا بازگشتند. این باعث شد كه روز به روز وضعیت تاسیسات و ظاهر كشتی نامطلوب تر شده و عده ای از این فضا استفاده كرده و دست به تاراج اموال عمومی كشتی بزنند.اوضاع عجیبی شده بود .



از آن قصر سفید كمتر نور شكوه و آبادی به چشم می خورد. به نظر می رسید رافائل در كنار ساحل بوشهر رها شده تا به صورت یك آهن قراضه فروخته شود. زمزمه هایی نیز شنیده می شد كه قرار است این كشتی توسط واسطه های غیر ایتالیاتی به ایتالیا بازگرداند شود. مرگ در سال 1362 تصمیماتی برای بازگرداندن رافائل و میكل آنژ به سفرهای دریایی گرفته شد اما هنوز این تصمیم عملی نشده بود كه در روز پنجشنبه 26 آبان 1362 هواپیماهای عراقی بالاخره در گرماگرم بمباران خارگ و بوشهر آن را هدف موشك قرار داده و به آن آسیب جدی وارد كردند به حدی كه رافائل تا نیمه در آب های كم عمق ساحلی لنگرگاه بوشهر فرورفت. چیزی نگذشت كه یك كشتی باری به نام «ایران سلام» (ایران سیام) ناگهان به صورت اتفاقی با آن برخورد كرد و به بدنه اش آسیب جدی رساند و كاری را كه هواپیماهای عراقی آغازش كرده بودند تمام كرد؛ رافائل كاملا در اعماق خلیج فارس غرق شد و آن گاه مورد هجوم بیشتر عده ای ازغواصان محلی واقع شد . عده ای از این افراد كه خبر از گنجینه های درون كشتی داشتند، آثار گرانبها و هنری ای كه هنوز در كابین ها و سالن اجتماعات كشتی و رستوران هایش باقی مانده بود را به یغما بردند.بدین ترتیب كشتی اقیانوس پیمای رافائل بیشتر از هفت سال نتوانست در كنار سواحل جنوبی ایران دوام بیاورد و خیلی زود به افسانه ای غریب تبدیل شد.

كشتی میكل آنژ اما سالم باقی ماند و ظاهرا تا سال 1991 در ایران باقی ماند اما بعد به دلیل مستهلك شدن زیاد به یك شركت اوراق چی پاكستانی/ بنگلادشی فروخته شد تا اوراق شود . ساین بهزاد ، یكی از آخرین ساكنین رافائل درباره ی مسامحه و غفلتی كه در مورد رسیدگی و حفظ این كشتی اتفاق افتاده بود ، و درباره ی اوضاع واحوال كشتی در آن زمان نوشته است :

«من در آن زمان در سال های 78 و 79 دو سال در كشتی زندگی كردم . بعد از انقلاب اسلامی و سقوط شاه ، كشتی در بندر بوشهر به حال خود گذاشته شده بود . متاسفانه كشتی توسط عده ای غارت شد . جلبك های ساحلی هم باعث شد كه كشتی به شدت تخریب شود .رافائل در زیر آفتاب بندر بوشهر پوسید و به محلی برای حكمفرمایی موشها تبدیل شده بود. » این افسر كشتی رافائل نوشته است :«در دوران یكی از آتش بس های ابتدایی جنگ ایران و عراق رافائل به عنوان یكی از مناطق و اهدافی كه ممكن است مورد بمباران عراق واقع شود اعلام شد. به همین دلیل كشتی را توسط یك یدك كش1000 متر در كنار ساحل جابجا كردند و بعد توسط گروهی از تفنگدارن نیروی دریایی مورد محافظت قرارش دادند . اما با این وجود در یكی از روزهای جنگ ایران و عراق كشتی توسط یكی از موشك های هواپیماها مورد اصابت قرار گرفت ...رافائل یكی از بزرگترین و بهترین جاهایی بود كه من دوسال از عمرم را درآنجا گذراندم. بعداز این همه سال ،هنوز كه هنوزاست كلید كابین خودم در كشتی رافائل را در جاسویچی ام حفظ كردم...»

امروزه علی رغم شایعاتی كه وجود دارد رافائل دیده نمی شود و زیر7 متر آب ،در فاصله ی دو كیلومتری نیروگاه اتمی قرار گرفته است.اما چیزی كه جالب است خاطره ی این كشتی است كه امروزه روز باقی مانده است و بسیاری با هر جذر و مد و پدیدار شدن جسمی از زیر آب می گویند رافائل از آب درآمده.... در بوشهر به بهانه های مختلف یادی از این كشتی می شود . پوسترهای این كشتی در ابعاد بزرگ منتشر شده و به فروش می رسد .

در خیابان ساحلی شهر نیز رستورانی با معماری جدیدی ساخته شده كه صاحب خوش ذوقش نامش را به یاد آن كشتی رافائل گذاشته و در آن مرغ سوخاری كنتاكی(!) عرضه می كند.



در مقابل این محل بقایای كشتی است كه عده ای می گویند این همان رافائل معروف است در صورتی كه این تپه ی فلزی كه هر از چند مدت ،سر از آب در می آورد بقایای همان كشتی «ایران سلام» یا «ایران سیام» است كه 40 متر از بدنه اش بیرون آب آمده است.


و امروزه مكانی برای ماهیگیران شهر شده است. اما چه شد رافائل، این جواهر گرانبهای اقیانوس های گرم جهان و این ثروت ملی ایرانیان كه زمانی از كنار برج های دوقلوی نیویورك ،خرامان و دودكنان و بوق زنان رد می شد ، چه پیش از غرق شدن و چه پس از فرو رفتنش در اعماق آب های بوشهر این چنین مورد اهمال ما واقع شد وتنها خاطره ای و یادی مبهم از آن باقی مانده است .آیا ماجرای رافائل یك درس بزرگ برای جامعه ما برای حفظ و نگهداری آثار فرهنگی ،تاریخی اش نیست ؟ نسبت به خودمان بی رحمیم همانطور كه نسبت به آثار ملی مان بی رحم تر. دقیقا برای رافائل همان اتفاقی افتاد كه امروز برای بافت قدیم بوشهر و كتیبه ی سنگ نوشته خارگ روی داد. صدای بوق بلندی می آید، این بار صدای بوق یك كشتی نیست ، صدای بوق بلند یك هشدار است. هشداری به همه ی ما. به خود آییم.




منابع:

http://www.michelangelo-raffaello.com/english_site/en/en.htm

http://www.shipspotting.com/gallery/photo.php?lid=227934

http://bahalmehdi.blogfa.com/cat-110.aspx





طبقه بندی: علوم دریایی، نجوم،
[ یکشنبه 1392/03/12 ] [ 12:30 ب.ظ ] [ محمد عامری فر ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

باز دریا حس و حال عاشقانه
موج هایش میوه های نوبرانه

باز دریا عشق من ایمان من
این صدایش نغمه زیبای من

باز دریا هو هو و ها ها می كند
این نوایش دلها را جادو می كند

باز دریا می نویسد یارم بیا
ای كه درجانت منم ، دلدارم بیا

باز دریا افتان و خیزانش می یاد
گر كه خود جایی بماند این آب وكف هایش می یاد
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
تماس با ما

Online User
بک لینک طراحی سایت